Prófjöfnuður
Hvað prófjöfnuðurinn sýnir, hvernig tímabil og drög hafa áhrif á tölurnar, hvernig flokkar, dálkar og formerki virka, og hvernig heildarjöfnuðurinn og Excel- og PDF-skjölin nýtast.
Sjálfgefið telja bara bókaðar færslur. Ógiltar færslur telja aldrei með.
Prófjöfnuður
Prófjöfnuður er ein mikilvægasta skýrsla bókhaldsins. Hún sýnir alla bókhaldslykla með stöðu í upphafi tímabils, hreyfingum á tímabilinu (debet og kredit), nettóhreyfingu og stöðu í lok. Lyklum er raðað saman í fellihluta eftir tegund (Eignir, Skuldir, Eigið fé, Tekjur, Gjöld). Skýrslan er grunnur að uppgjöri, endurskoðun og framtali — sami útreikningur á upphafsstöðu, hreyfingum og lokastöðu liggur að baki framtalinu.
Þú finnur síðuna undir Bókhald > Prófjöfnuður; til að sjá hana þarftu lesheimild í bókhaldi. Síðan opnast alltaf með gögnum frá 1. janúar á yfirstandandi ári til dagsins í dag og hleður sjálfkrafa aftur um leið og þú breytir tímabilinu eða rofanum fyrir óbókaðar dagbækur. Þetta er hrein yfirlitsskýrsla — hér eru engar færslur skráðar, breyttar eða bókaðar; til þess notar þú Dagbók og Færslubók.
Rofinn „Sýna óbókaðar dagbækur með í tölunum"
Efst til hægri, við hlið fyrirsagnarinnar, er rofinn Sýna óbókaðar dagbækur með í tölunum. Sjálfgefið er slökkt á honum. Þegar kveikt er á honum telja færslur í drögum (óbókaðar dagbókarfærslur) með í öllum tölum skjásins: stöðu í upphafi, debet, kredit, hreyfingu og stöðu í lok hvers lykils, samtölum flokka, heildarsamantektinni neðst — og í PDF-skjalinu sem þú sækir. Ógiltar færslur telja aldrei með.
Meðan kveikt er á rofanum birtist rautt viðvörunarmerki, Óbókuð drög innifalin. Bendill á merkinu sýnir skýringu: tölurnar eru ekki endanlegar bókhaldstölur, því drög geta breyst eða verið eytt.
- Stillingin er aðeins geymd í þessum vafra og slekkur á sér sjálfkrafa eftir 6 klst. — hún getur ekki orðið varanleg stilling.
- Sami rofi er á Hreyfingum og Ársreikningi og stillingin gildir á öllum þremur skjánum í sama vafra.
Farðu í Bókhald > Prófjöfnuður. Síðan hleðst inn með tímabilinu 1. janúar á yfirstandandi ári til dagsins í dag. Ofarlega birtist upplýsingaspjald með völdu tímabili og fjölda lykla.
Notaðu dagsetningarvalið („frá — til") efst til hægri til að velja tímabilið. Það sýnir dagsetningar á sniðinu DD.MM.ÁÁÁÁ. Ekki er hægt að tæma valið — það verður alltaf að vera gilt bil. Skýrslan endurhleðst sjálfkrafa um leið og báðar dagsetningar hafa verið valdar. Veldu tímabil innan eins reikningsárs (sjá „Staða í upphafi og árslok" hér að neðan).
Viltu sjá hvernig tölurnar líta út með dagbókarfærslum sem enn eru í drögum skaltu kveikja á rofanum „Sýna óbókaðar dagbækur með í tölunum". Rauða merkið „Óbókuð drög innifalin" minnir þig á að tölurnar eru þá ekki endanlegar. Slökktu á rofanum áður en þú notar tölurnar í uppgjör.
Lyklar birtast í fellihlutum eftir tegund. Sjálfgefið eru allir flokkar opnir. Smelltu á haus flokks til að fella hann saman eða opna aftur. Í hausnum sést litamerki tegundarinnar, fjöldi lykla („(N lyklar)") og samtölur flokksins: „Upphaf:", „Hreyfing:" og „Lok:".
Fyrir hvern lykil sérðu lykilnúmer og heiti, tengda RSK-reiti, VSK-flokkun, Stöðu í upphafi, Debet, Kredit, Hreyfingu og Stöðu í lok. Neikvæð hreyfing og neikvæð lokastaða birtast með rauðum lit svo auðvelt sé að grípa frávik.
Neðst í hverjum flokki er samtölulína („Samtals Eignir", „Samtals Skuldir" o.s.frv.) með samanlögðum tölum flokksins fyrir alla dálka. Berðu þær saman við væntingar þínar um rekstur og efnahag.
Neðst á síðunni er heildarsamantekt í þremur dálkum: Staða í upphafi, Hreyfingar á tímabili og Staða í lok. Hver dálkur sýnir Debet, Kredit og Mismun. Mismunur á að vera 0 kr. — hann er grænn þegar allt stemmir en rauður ef ójafnvægi er.
Smelltu á Excel eða PDF efst til hægri til að ná í prófjöfnuðinn fyrir valið tímabil (með óbókuðum dagbókum ef rofinn er á). Bæði skjölin hafa haus með heiti fyrirtækis, tímabili og síum, flokka lykla með millisamtölum og heildarsamtölur debet og kredit. Í Excel eru upphæðir tölur sem má leggja saman; PDF-ið er A4 með blaðsíðutali og hentar til geymslu og fyrir endurskoðanda. Skráin heitir profjofnudur-hreyfingar-[fyrirtæki]-[frá]_[til]. Þegar PDF hefur verið sótt birtist staðfestingin „PDF sótt".
Dálkar skýrslunnar
| Reitur | Lýsing | Skylda |
|---|---|---|
| Lykill | Lykilnúmer (feitletrað) og heiti lykilsins | Alltaf |
| RSK | Tengdir RSK-reitir lykilsins (án VSK / 11% / 24%) aðskildir með „/". Sýnir „-" ef engir eru skráðir | Ef til |
| VSK | VSK-flokkun lykilsins: Innskattur (grænt), Útskattur eða Uppgjör VSK (blátt). Sýnir „-" ef enginn VSK-flokkur er | Ef til |
| Staða í upphafi | Staða lykilsins í byrjun tímabils: allar færslur fyrir upphafsdag, auk upphafsstaðna sem bókaðar eru á upphafsdeginum sjálfum (sjá „Staða í upphafi og árslok") | Alltaf |
| Debet | Samtala allra debet-hreyfinga lykilsins innan tímabilsins | Alltaf |
| Kredit | Samtala allra kredit-hreyfinga lykilsins innan tímabilsins | Alltaf |
| Hreyfing | Nettóhreyfing tímabilsins (rauð ef neikvæð) | Alltaf |
| Staða í lok | Staða í lok tímabils = Staða í upphafi + Hreyfing (feitletruð, rauð ef neikvæð) | Alltaf |
Efst á síðunni birtist upplýsingaspjald með tveimur reitum um valið tímabil.
| Reitur | Lýsing | Skylda |
|---|---|---|
| Tímabil | Valið dagsetningarbil á sniðinu DD.MM.ÁÁÁÁ - DD.MM.ÁÁÁÁ | Alltaf |
| Fjöldi lykla | Fjöldi lykla með hreyfingu sem birtast í skýrslunni | Alltaf |
Flokkun eftir tegund lykils. Litamerki og heiti flokkanna eru eftirfarandi.
| Tegund | Litur | Á íslensku |
|---|---|---|
| ASSET | Blár | Eignir |
| LIABILITY | Rauður | Skuldir |
| EQUITY | Fjólublár | Eigið fé |
| REVENUE | Grænn | Tekjur |
| EXPENSE | Appelsínugulur | Gjöld |
Staða í upphafi og árslok
- Upphafsstöður (skráðar á síðunni Upphafsstöður eða búnar til af árslokayfirfærslu) eru bókaðar á fyrsta degi reikningsársins. Byrjar tímabilið á þeim degi teljast þær í Stöðu í upphafi, ekki sem hreyfing — svo upphafsstaða 1. janúar sýnir yfirfærðar stöður og hreyfing ársins inniheldur aðeins færslur ársins.
- Eftir árslokayfirfærslu reiknast staða í upphafi frá síðustu yfirfærðu upphafsstöðu, svo fyrra ár telst ekki tvisvar.
- Lokafærsla árslokayfirfærslunnar er bókuð á síðasta degi reikningsársins og núllstillir tekju- og gjaldalykla á móti eigin fé. Prófjöfnuður tekur hana með eins og hverja aðra bókaða færslu: þegar þú skoðar lokað ár til og með síðasta degi þess sýna tekju- og gjaldalyklar Stöðu í lok 0 kr. og lokafærslan birtist í Debet- og Kredit-dálkunum. Rekstrarniðurstöðu lokaðs árs sérðu í Ársreikningi og Framtali, sem undanskilja lokafærsluna.
Heildarsamantekt neðst. Þrír dálkar sýna jöfnuð bókhaldsins. Í hverjum dálki er Debet, Kredit og Mismunur (Debet − Kredit).
| Dálkur | Lýsing | Skylda |
|---|---|---|
| Staða í upphafi | Samtala debet-staða og kredit-staða allra lykla við upphaf tímabils, ásamt mismun | Alltaf |
| Hreyfingar á tímabili | Samtala allra debet- og kredit-hreyfinga tímabilsins, ásamt mismun | Alltaf |
| Staða í lok | Samtala debet-staða og kredit-staða allra lykla við lok tímabils, ásamt mismun | Alltaf |
PDF-skjalið
PDF-skjalið sýnir heiti fyrirtækisins og tímabilið efst, lykla í sömu flokkum og á skjánum með dálkunum Lykill, Heiti, Staða í upphafi, Debet, Kredit, Hreyfing og Staða í lok, samtölulínu hvers flokks og Heildarsamtölur (Debet, Kredit og Mismunur fyrir upphaf, hreyfingar og lok). Neðst stendur hvenær skjalið var prentað. RSK- og VSK-dálkarnir eru ekki í PDF-skjalinu. Upphæðir eru án aukastafa og neikvæðar tölur birtast innan sviga, t.d. (1.024).
Prófjöfnuður er notaður fyrir:
- Villuleit: Athuga hvort bókhald sé í jafnvægi og finna óeðlilegar stöður
- Tímabilsuppgjör: Undirbúningur fyrir lok mánaðar, ársfjórðungs eða árs
- Framtal: RSK-reitir framtalsins eru sýndir á hverjum lykli, svo þú getur borið stöður saman við Framtal
- Endurskoðun: Yfirlit sem endurskoðendur byggja á
- Fjárhagsgreining: Bera saman tímabil eða greina þróun með því að breyta dagsetningarbilinu
