Virðisaukaskattur

Síðan Virðisaukaskattskýrsla (Bókhald > Virðisaukaskattur) tekur saman allan virðisaukaskatt tímabilsins beint úr bókhaldinu — bæði útskatt (VSK sem innheimtur er af sölu) og innskatt (VSK sem greiddur er af innkaupum) — reiknar nettóstöðu, bókar uppgjörið yfir á uppgjörsreikning VSK (4390), skilar VSK-skýrslunni rafrænt til Skattsins (RSK) og læsir tímabilinu fyrir VSK-áhrifafærslum þegar búið er að skila eða gera upp. Hér þarftu hvorki að reikna VSK handvirkt né skrá VSK-skuldina sjálf/ur — kerfið byggir alla skýrsluna á færslum sem þegar eru bókaðar í bókhaldinu. Til að skoða síðuna þarf lesaðgang að bókhaldi; til að bóka, bakfæra eða endurbóka uppgjör og skila til RSK þarf skrifaðgang að bókhaldi.

Tímabil VSK á Íslandi eru sex á ári, hvert tveir mánuðir (jan–feb, mar–apr, maí–jún, júl–ágú, sep–okt, nóv–des). Efst á síðunni velur þú ár (yfirstandandi ár og fimm ár aftur í tímann) og tímabil í tveimur fellilistum; tímabil sem hefur verið skilað til RSK eða gert upp í bókhaldi er merkt með 🔒 í tímabilalistanum. Sjálfgefið opnast síðasta tímabil (það sem er nýlokið) — en ef búið er að skila því til RSK er sjálfkrafa skipt yfir á yfirstandandi tímabil. Komir þú á síðuna með tenglinum „Opna VSK-síðu" úr VSK-dálkinum á síðunni Bókhaldstímabil opnast tímabilið sem tengillinn vísar á. Skiladagur er 5. dagur annars mánaðar eftir lok tímabilsins (t.d. jan–feb → 5. apríl, nóv–des → 5. febrúar árið eftir).

Hnapparnir efst til hægri:

• Excel og PDF — við hliðina á tímabilalistanum. Sækja VSK-skýrslu valins tímabils: skattskylda veltu eftir VSK-þrepi, útskatt og innskatt eftir lykli með samtölum, og niðurstöðuna (VSK til greiðslu eða til endurgreiðslu). Haus skjalsins sýnir fyrirtæki, tímabil og skiladag. Excel-skjalið geymir upphæðirnar sem tölur svo hægt sé að reikna með þeim.
• ⚙ (VSK-stillingar) — tannhjólið við hliðina á tímabilalistanum opnar gluggann þar sem læsingarhamur fyrirtækisins er valinn (sjá kaflann um VSK-læsingu hér að neðan). Það sést aðeins notendum með heimild til að breyta stillingum.
• Stilla RSK — birtist í stað skilahnappsins ef RSK-veflykill hefur ekki verið vistaður. Vísar á Stillingar → Fyrirtækið, þar sem veflykillinn er skráður í flipanum RSK tenging. Án veflykils er ekki hægt að skila rafrænt.
• Skila til RSK (blár) — birtist þegar veflykill er til staðar og tímabilinu hefur ekki verið skilað úr PayGo. Smellur opnar staðfestingu með tímabili, útskatti, innskatti og Til greiðslu/Inneign; Skila sendir skýrsluna.
• Skilað DD.MM.YYYY HH:mm (grænt merki) ásamt Kvittun — birtist í stað skilahnappsins eftir að tímabilinu hefur verið skilað úr PayGo; Kvittun hleður niður skilakvittun RSK sem PDF.

Í sýnishornsfyrirtækinu (Demo Company) birtist efst „Læst í sýnishornsfyrirtæki" og ekki er hægt að skila til RSK þaðan.

Uppbygging síðunnar (að ofan og niður):

1. Óuppgerðar leiðréttingar (gul viðvörun, aðeins ef við á) — „N tímabil eiga leiðréttingar sem hafa ekki verið gerðar upp", með hnappi fyrir hvert tímabil sem opnar það.
2. Tímabil — heiti, dagsetningar, skiladagur og VSK-læsingarmerki.
3. Bókhald VSK skila — staða uppgjörsbókunar og aðgerðir til að bóka/bakfæra/endurbóka.
4. Greiðsla til ríkissjóðs — staða hvers tímabils ársins og greiðslurnar sem hafa verið bókaðar.
5. Bíður bókunar — bankalínur til eða frá ríkinu sem bíða bókunar (aðeins ef við á).
6. Leiðréttingar eftir skil — aðeins ef færslur hafa bæst við tímabilið eftir skil/uppgjör.
7. Skattskyld velta (án VSK) — velta sundurliðuð eftir þrepi.
8. Samtölur — þrjú spjöld: Útskattur (Sala), Innskattur (Kaup) og Til greiðslu/Inneign.
9. Útskattur - Sundurliðun — tafla eftir lykli.
10. Innskattur - Sundurliðun — tafla eftir lykli.
11. Útreikningur — útskattur − innskattur = nettó.
12. Áminning — staðfestu upphæðir áður en skilað er; skiladagur tímabilsins.
13. Skilaferill — síðustu skil úr PayGo með smáatriðum og kvittunum.

Sundurliðunartöflurnar (Útskattur - Sundurliðun og Innskattur - Sundurliðun) hafa sömu dálka. Neðst er samtölulína („Samtals útskattur" / „Samtals innskattur"). Ef ekkert VSK er á tímabilinu birtist „Enginn útskattur á tímabilinu" eða „Enginn innskattur á tímabilinu".

Spjaldið „Bókhald VSK skila" heldur utan um bókhaldsfærslu uppgjörsins. Færslan er dagsett síðasta dag tímabilsins og núllar tímabilsstöðu hvers VSK-lykils í skýrslunni: útskattslyklar (sjálfgefið 4300 og 4310) eru debetfærðir og innskattslyklar (sjálfgefið 4320–4350) kreditfærðir um nákvæmlega þá upphæð sem skýrslan sýnir. Mismunurinn fer á lykilinn sem er merktur VSK-lykill með VSK-flokk Uppgjör VSK (sjálfgefið 4390 — Uppgjörsreikningur VSK): kredit ef til greiðslu, debet ef inneign. Þannig standa VSK-lyklarnir á núlli fyrir tímabilið og nettóupphæðin stendur sem skuld eða inneign gagnvart Skattinum á 4390. Vanti slíkan uppgjörsreikning hafnar kerfið bókuninni. Uppgjörið bókast sjálfkrafa þegar skil til RSK takast; mistakist sú bókun birtist viðvörun og þú getur bókað handvirkt hér. Það má líka bóka handvirkt, t.d. ef skilað var utan PayGo — og bókað uppgjör læsir tímabilinu rétt eins og skil (sjá VSK-læsingu hér að neðan). Greiðsla VSK-skuldarinnar til Skattsins er ekki bókuð á þessari síðu.

Breytingargreining eftir bókun. Eftir að uppgjör tímabils hefur verið bókað fylgist kerfið sjálfkrafa með því hvort VSK tímabilsins breytist. Í hvert sinn sem tímabilið er opnað ber kerfið saman núverandi útskatt og innskatt — reiknaðan beint úr bókhaldinu eins og það stendur núna — við þá föstu stöðu (snapshot) sem var vistuð þegar uppgjörið var bókað. Þetta er það sem lætur þig vita AF HVERJU gæti þurft að endurbóka: einhver hefur bókað (eða breytt/eytt) færslu á VSK-lykli með dagsetningu innan tímabilsins EFTIR að þú gerðir upp.

Tímabilið telst hafa breyst ef mismunurinn á útskatti eða innskatti er meiri en 0,5 kr. frá bókaðri stöðu. Þá birtist gula viðvörunin „VSK hefur breyst frá bókun" með þremur formerktum mismunum (+/−): breytingu á útskatti, innskatti og nettó. Er engin breyting (eða innan 0,5 kr.) helst Endurbóka-hnappurinn óvirkur og yfir honum stendur „Engin breyting á VSK frá síðustu bókun".

Glugginn „Breytingar á VSK frá bókun uppgjörs" (opnast með „Sjá breytingar") sýnir efst þrjár tölur — Útskattur, Innskattur og Nettó breyting — hverja með formerktri mismunartölu. Fyrir neðan er tafla með þeim færslum á VSK-lyklum sem bókaðar voru EFTIR uppgjörið (byggt á sköpunartíma færslunnar, ekki dagsetningu hennar). Ef engar slíkar færslur finnast stendur „Engar breyttar færslur fundust".

Endurbóka VSK skil vs. Bakfæra VSK skil. Þegar breyting hefur greinst þarftu að ákveða hvort þú vilt aðeins leiðrétta bókunina (Endurbóka) eða afturkalla uppgjörið alveg (Bakfæra). Taflan hér að neðan sýnir muninn.

Forskoðunargluggi „Bóka VSK skil" sýnir töfluna yfir þá bókhaldsfærslu sem verður búin til áður en þú staðfestir: dálkarnir Lykill, Heiti, Debet og Kredit ásamt samtölum og nettóupphæð á uppgjörsreikning. Hnapparnir eru Hætta við og Bóka. Ef ekkert VSK er að gera upp birtist „Ekkert VSK að gera upp á þessu tímabili." og Bóka-hnappurinn er óvirkur.

Tímabil sem er ekki læst sýnir merkið „VSK opið". Haltu músarbendlinum yfir merkinu til að sjá hvenær var skilað eða gert upp og hvernig er aflæst: læsingu vegna uppgjörs aflæsir þú með Bakfæra bókun á þessari síðu; læsing vegna skila til RSK verður ekki aflæst — þá bókar þú leiðréttingu með ástæðu eða breytir læsingarhamnum. Lokun bókhaldstímabils (Stillingar → Bókhald → Bókhaldstímabil) er annað og harðara lag: hún stöðvar allar færslur í tímabilinu, er alltaf athuguð fyrst og verður ekki yfirstigin með VSK-leiðréttingu. Á síðunni Bókhaldstímabil sýnir dálkurinn VSK sama læsingarmerki með tengli á þessa síðu.

Skilaferill birtist þegar skilað hefur verið úr PayGo og sýnir 10 nýjustu skilin, óháð völdu tímabili. Hver lína sýnir ár og tímabil, stöðumerki og tímasetningu. Smellur á línu opnar sundurliðun með útskatti, innskatti, Til greiðslu/Inneign, Kröfunúmeri og Viðskiptanúmeri frá RSK og villuboðum ef skilin mistókust. Skilaðar línur bjóða upp á „Hlaða niður kvittun". Skil sem gerð voru utan PayGo birtast ekki hér.

Spjaldið „Greiðsla til ríkissjóðs" sýnir flís fyrir hvert tímabil ársins með stöðu þess (t.d. „Ekki skilað“) og neðan við hana stöðu valins tímabils með eindaga, upphæð til greiðslu og greitt, ásamt greiðslunum sem hafa verið bókaðar, með tengli á dagbókarfærsluna og hnappinum Bakfæra. Greiðslu sem var bókuð vitlaust bakfærir þú hér á VSK-síðunni, ekki í dagbókinni, svo staða tímabilsins uppfærist rétt.

Spjaldið „Bíður bókunar" sýnir bankalínur til eða frá ríkinu sem kerfið bókaði ekki sjálfkrafa, ásamt ástæðu hverrar línu. Meðan sjálfvirk bókun er slökkt birtast þar allar slíkar línur (ástæða: „Sjálfvirkni slökkt"). Þar eru alltaf: línur eldri en 60 daga, tímabil þar sem VSK-uppgjör hefur ekki verið bókað, greiðsluáætlanir og dráttarvextir. Smelltu á Bóka til að opna glugga þar sem þú skiptir upphæðinni í höfuðstól, álag og dráttarvexti — samtalan verður að jafngilda bankaupphæðinni. Leita að greiðslum keyrir leitina strax í stað þess að bíða næstu keyrslu.

VSK-hlutföll á Íslandi:

• Almennt þrep (24%): Algengasta hlutfallið á flestar vörur og þjónustu.
• Lægra þrep (11%): T.d. gisting, bækur, matvæli og fleira.
• Undanþegið (0%): Velta sem ber ekki VSK, t.d. útflutningur.