Skrá greiðslu

Þegar útgjald hefur verið bókað skráir þú greiðslu á það til að lækka skuldina við birginn (viðskiptaskuldir, lykill 4400) og fá bankareikninginn eða kortið kreditað. Greiðsluglugginn *Skrá greiðslu* getur bæði skráð fulla greiðslu, hlutagreiðslu, tengt greiðsluna við raunverulega bankafærslu, bætt við umframkostnaði (vöxtum/gjöldum) og fært greiðsluna á lánardrottin í stað venjulegs greiðslureiknings.

Að opna greiðsluglugga

Finndu útgjaldið í útgjaldalistanum. Ef það er bókað og enn ógreitt (eða hlutgreitt) birtist hnappurinn Greiða (veskitákn) í aðgerðadálknum lengst til hægri. Smelltu á hann til að opna gluggann *Skrá greiðslu – <útgjaldanúmer>*. Hnappurinn birtist ekki fyrir útgjöld sem eru þegar fullgreidd (staða *Greitt*) eða eru kreditreikningur.

Greiðslustaða útgjalds

Staðan efst í glugganum (og í dálknum *Greiðsla* í listanum) segir til um hve mikið hefur verið greitt. Reitirnir Heildarupphæð, Þegar greitt og Eftirstöðvar sýna nákvæmar tölur. Eftirstöðvar eru reiknaðar sem heildarupphæð að frádregnum virkum (ekki bakfærðum) greiðslum.

Fullgreiðsla vs. hlutagreiðsla

Rofinn Fullgreiðsla / Hlutagreiðsla stýrir eingöngu hvaða bankafærslur eru sýndar — hann breytir ekki upphæðunum sjálfum. Þú getur alltaf greitt minna en eftirstöðvar; kerfið uppfærir þá stöðuna í Hlutgreitt þar til fullgreitt er. Þú getur skráð margar hlutagreiðslur á sama útgjaldið yfir tíma.

Tengja við bankafærslu (Samsvarandi bankafærslur)

Fyrirsögnin Samsvarandi bankafærslur sýnir alltaf virku vikmörkin í sviga svo þú sjáir hvað er verið að leita í: „(±3%, -2/+60 dagar)" í venjulegri fullgreiðsluleit, „(±10%, ±70 dagar)" þegar Vítt er kveikt, og „(síðustu 7 dagar — notaðu dagsetningarsíu til að leita lengra aftur)" í hlutagreiðsluham. Sviginn hverfur þegar Handvirk leit er virk, enda gilda þá þínar eigin síur.

Undir fyrirsögninni stingur kerfið upp á óafstemmdum bankafærslum sem passa við upphæð útgjaldsins. Hver færsla sýnir dagsetningu, greiðslureikning/kort, texta/tilvísun og upphæð. Smelltu á færslu eða hakaðu við hana til að bæta henni við greiðsluna — við það opnast lítill línuritstjóri þar sem þú stillir greiðslulykil og upphæð. Valdar færslur eru merktar grænar.

Greiðsludagur fylgir færslunni. Þegar þú velur fyrstu bankafærsluna færist reiturinn *Dagsetning* í greiðsluupplýsingunum á dagsetningu bankafærslunnar, svo greiðslan og dagbókarfærslan bókast á rétta dagsetningu. Hafir þú sjálf/ur breytt dagsetningunni heldur hún sér. Á handvirkri greiðslu (án bankafærslu) er dagurinn í dag.

Færslur af bankareikningi í erlendri mynt sýna erlendu upphæðina og gengið undir krónutölunni (t.d. „50.000,00 USD · 126,50“) — sjá kaflann *Greitt af bankareikningi í erlendri mynt* hér að neðan.

Handvirk leit að bankafærslu

Í Hlutagreiðsluham (eða þegar Handvirk leit er virk í Fullgreiðsluham) birtast leitarreitir svo þú getir fundið rétta færslu:

Línuritstjórinn — greiðsla eða kostnaður

Þegar færsla er valin birtist lítill ritstjóri undir henni með rofanum Greiðsla / Kostnaður. *Greiðsla* lækkar skuldina (4400); *Kostnaður* bókar upphæðina beint á kostnaðarlykil (t.d. seðilgjald) án þess að hafa áhrif á eftirstöðvar útgjaldsins.

Umframkostnaður (vextir/gjöld)

Á ISK-greiðslulínu getur þú smellt á + Umframkostnaður (vextir/gjöld) til að skrá aukalega upphæð — t.d. færslugjald, seðilgjald eða vexti — sem greiddist umfram sjálfan reikninginn. Þá bætast við reiturinn Umframkostnaður (upphæð), Bókhaldslykill umframkostnaðar… (lykillinn sem umframkostnaðurinn bókast á) og VSK. Í bókuninni er umframkostnaðurinn debetfærður á valda lykilinn en greiðist út af sama korti/reikningi og sjálf greiðslan; hann lækkar ekki eftirstöðvar reikningsins.

VSK á umframkostnað. Ef gjaldið ber innskatt velur þú hlutfallið í VSK-reitnum (24%, 11% eða *Enginn VSK*). Upphæð umframkostnaðar er þá tekin sem brúttó: nettóið bókast á valda lykilinn og VSK-hlutinn á innskattslykil með sama hlutfalli. Veljir þú bókhaldslykil sem er með fastan VSK í bókhaldslyklaskránni velst hlutfall hans sjálfkrafa og reiturinn læsist; lykill með sjálfgefinn (en ekki fastan) VSK forvelur hlutfallið en þú getur breytt því. Athugaðu að upphæð umframkostnaðar þarf að vera innifalin í Upphæð línunnar (það sem raunverulega fór af kortinu) — uppgjörið á reikninginn er Upphæð mínus umframkostnaður.

Uppástunga um umframkostnað

Bankakrafa ber oft tilkynninga- eða greiðslugjald ofan á höfuðstólinn, svo bankafærslan er nokkrum hundruðum króna hærri en eftirstöðvar útgjaldsins. Veljir þú slíka færslu á ISK-útgjald birtir kerfið bláa uppástungu undir færslunni: „Bankafærslan er <upphæð> hærri en eftirstöðvar — stemmir við <gjöld> kröfunnar“ (þegar gjaldareitir bankakröfunnar summast nákvæmlega í mismuninn) eða „— líklega tilkynningar-/greiðslugjald kröfunnar“ (þegar krafan er horfin og aðeins er ágiskað af mismuninum). Undir henni stendur „Bóka sem umframkostnað á <lykill>, enginn VSK?“ ásamt hnöppunum Bóka sem umframkostnað og Hunsa.

• Bóka sem umframkostnað fyllir umframkostnaðarreitina með mismuninum, VSK 0% og bókhaldslyklinum sem er stilltur sem sjálfgefinn bankagjaldalykill í útgjaldastillingum (annars lykill 2365 ef hann er til; finnist hvorugur velur þú lykil sjálf/ur).
• Hunsa fjarlægir uppástunguna — hún kemur aftur ef færslan er valin á ný.

Uppástungan er aldrei fyllt út án þíns samþykkis, því mismunurinn getur líka verið raunveruleg ofgreiðsla. Hún birtist aðeins þegar mismunurinn er innan 2.000 kr. og 5% af eftirstöðvum; stærri mismunur stöðvast áfram á jafnvægisvörninni („Greiðsla er X kr. hærri en eftirstöðvar“).

Handvirk greiðsla án bankafærslu

Ef engin bankafærsla passar (t.d. greitt í reiðufé eða greiðslan er ekki komin í bankann) getur þú smellt á Bæta við handvirkri greiðslu (án bankafærslu). Þá bætist við lína merkt *Handvirk greiðsla* með fjólubláum stimpli *Engin bankafærsla*. Þú velur greiðslulykil og upphæð eins og venjulega; enginn bankafærslu-afstemming verður til fyrir slíka línu. Smelltu á Fjarlægja til að taka línuna út.

Samantekt greiðslu

Þegar ein eða fleiri línur eru valdar birtist samantektarspjald sem sýnir Greitt á reikning, Umframkostnaður (ef einhver), Kostnaður, Samtals af korti og — fyrir erlend útgjöld — Erlend upphæð. Spjaldið er grænt þegar upphæðin stemmir og gult annars.

Hnappurinn Skrá greiðslu er óvirkur nema upphæðin stemmi. Í Fullgreiðslu þarf *Greitt á reikning* (upphæð línanna að frádregnum umframkostnaði) að vera nákvæmlega jöfn eftirstöðvum, upp á krónu — annars er hnappurinn læstur og spjaldið útskýrir mismuninn, t.d. „Greiðsla er 211 kr. lægri en eftirstöðvar — upphæðin þarf að stemma upp á krónu í fullgreiðslu". Í Hlutagreiðslu má upphæðin vera lægri en eftirstöðvar en aldrei hærri. Fyrir erlend útgjöld er borið saman í mynt útgjaldsins (0,01 vikmörk), ekki í krónum.

Greiðsluupplýsingar (sameiginlegar allri greiðslunni)

Neðst, undir fyrirsögninni *Greiðsluupplýsingar*, fyllir þú út sameiginlega hausinn fyrir greiðsluna:

Fyrri greiðslur

Ef útgjaldið hefur þegar fengið greiðslur birtist hlutinn Fyrri greiðslur með lista yfir hverja virka greiðslu: greiðslumáta (eða „Lánadrottinn: <nafn>" fyrir millifærslu) og bankareikningsnúmer, dagsetningu, tilvísun og upphæð. Bakfærðar greiðslur teljast ekki með og hafa ekki áhrif á eftirstöðvar.

Greiðslur í útgjaldaglugganum

Þegar þú opnar bókað útgjald (augntáknið í listanum) sýnir kaflinn Greiðslur stöðuna (Ógreitt / Hlutgreitt / Greitt), töflu yfir allar greiðslur og samtölurnar Greitt samtals og Eftirstöðvar. Dálkarnir eru Greiðslunúmer (bakfærð greiðsla ber merkið *Bakfærð*), Dagbók (dagbókarnúmer færslunnar — smelltu á það til að opna færsluna í glugga ofan á útgjaldaglugganum), Dagsetning, Greiðslumáti (kostnaðarlína ber appelsínugult merkið *Kostnaður*), Tilvísun og Upphæð. Aðgerðadálkurinn geymir hnappinn til að bakfæra greiðsluna. Ef engin greiðsla er skráð stendur „Engar greiðslur skráðar“.

Erlendur gjaldmiðill

Ef útgjaldið er skráð í erlendri mynt birtist reiturinn Erlendur gjaldmiðill í yfirlitinu (t.d. „100,00 EUR á gengi 148,50") og á greiðslulínunni birtist reiturinn Erlend upphæð (<mynt>). Skuldin (4400) er gerð upp þegar erlenda staðan nær núlli, ekki þegar ISK-talan gerir það. Við greiðslu reiknast gengismunur: niðurfærsla á 4400 er hlutfallsleg við erlendu upphæðina sem greidd er, og mismunur við raunverulegar krónur úr bankanum bókast sem gengistap eða gengishagnaður. Lyklarnir eru 1300 (Gengishagnaður) og 2900 (Gengistap) sjálfgefið, en hægt er að velja aðra lykla í bókhaldsstillingum (kortið *Gengismunur*). Línan sýnir forskoðun á þessu áður en vistað er.

Greitt af bankareikningi í erlendri mynt

Ef bankafærslan sem þú velur er af reikningi í erlendri mynt (t.d. USD) gilda þessar reglur:

• Krónuhlið bankans kemur úr bankafærslunni. Upphæð línunnar verður að stemma við krónuupphæð færslunnar (frávik yfir 1 kr. er hafnað: „Upphæð greiðslu stemmir ekki við bankafærslu“). Bankalegg dagbókarfærslunnar ber myntina, erlendu upphæðina og gengið.
• Útgjald í sömu mynt: erlenda upphæðin fyllist sjálfkrafa út úr færslunni. Ef þú skráir aðra erlenda upphæð er henni hafnað („Erlend upphæð stemmir ekki við bankafærslu“).
• Útgjald í krónum: sé krónuupphæð færslunnar innan 3% af eftirstöðvum telst greiðslan fullnaðargreiðsla og mismunurinn bókast sem gengismunur.
• Útgjald í annarri mynt en bankareikningurinn (t.d. EUR-útgjald greitt af USD-reikningi) og engin erlend upphæð skráð: bankaupphæðin gerir upp allar eftirstöðvar, en aðeins ef hún víkur ekki meira en 3% frá þeim — annars er greiðslunni hafnað („gengismunur á aðeins við upp að 3 %. Athugaðu hvort rétt bankafærsla var valin.“).
• Umframkostnaður er ekki studdur á bankafærslu í erlendri mynt — skráðu gjaldið sem sér kostnaðarlínu.

Hvað gerist við vistun

Þegar þú smellir á Skrá greiðslu:

Sjálfvirk greiðslusamsvörun í listanum (táknin í dálknum „Greiðsla")

Í útgjaldalistanum sýna tákn í efri línu Greiðsla-dálksins, við hlið greiðslustöðunnar, hvort kerfið hafi sjálfkrafa fundið greiðslu sem passar við útgjaldið — óháð því hvort greiðsla hefur verið skráð handvirkt. Græna kortatáknið þýðir *Kortagreiðsla fannst* og græna bankatáknið þýðir *Millifærsla fannst*. Bendillinn (tooltip) sýnir upphæð, dagsetningu og skýringu.

Bakfæra greiðslu

Staka greiðslu má bakfæra (afturkalla). Það býr til bakfærslufærslu í bókhaldinu, merkir greiðsluna sem bakfærða (hún er varðveitt fyrir slóð/audit en telst ekki með í eftirstöðvum) og tekur afstemminguna af tengdri bankafærslu svo hún komi aftur upp óafstemmd. Staðfestingargluggi *Bakfæra greiðslu* birtir textann „Þetta býr til bakfærslu í bókhaldinu og tekur afstemmingu af bankafærslunni svo hún komi aftur upp óafstemmd." með hnappnum Bakfæra.